Leeuwarden, 12 november 2025 - Het dinerpodium van DataFryslân van 12 november 2025 bracht bestuurders samen voor een gesprek dat verder ging dan techniek en regelgeving. De avond draaide om de spanning tussen privacy, publieke verantwoordelijkheid en het vermogen om mensgericht te werken met data en AI. Ronald Damhof, een veelgevraagd spreker op het snijvlak van data, governance en ethiek, plaatste het onderwerp scherp maar genuanceerd op tafel. Hij stelde niet dat privacyschending wenselijk is, maar dat we het gesprek moeten durven voeren over situaties waarin strikte naleving van privacyregels botst met het beschermen van kwetsbaren. Zijn observatie dat Nederland mogelijk op slot zit door een te terughoudende interpretatie van privacywetgeving vond herkenning bij de aanwezige bestuurders.
Jelmer Hitzert, voorzitter van DataFryslâns Programma Adviesraad (PAR) opende de bijeenkomst door het onderwerp te introduceren en de urgentie ervan te schetsen voor de Friese bestuurspraktijk. Hij wees op de manier waarop digitale dossiers, datastromen en AI-toepassingen steeds vaker het bestuurlijk handelen beïnvloeden. In zijn afsluiting duidde Hitzert de Friese situatie: een regio die voor grote maatschappelijke opgaven staat en waarbij datagedreven werken geen luxe is, maar een noodzakelijke randvoorwaarde voor samenhangend beleid. Zijn inbreng vormde een heldere context voor het gesprek dat volgde.
Menselijke dimensie
Ronald Damhof gaf voorafgaand aan de keynote een beschouwing over de manier waarop organisaties naar data kijken. Hij betoogde dat data pas betekenis krijgen wanneer ze worden gezien als een weerspiegeling van levens en omstandigheden. Door datastromen inzichtelijk te maken alsof het financiële stromen betreft, ontstaat bestuurlijke helderheid: wie gebruikt welke gegevens, waar worden ze bewaard en welke verantwoordelijkheid hoort daarbij. Deze manier van kijken bracht de menselijke dimensie van datagebruik scherp in beeld.
Mensgericht en effectief
Daarna nam Ronald Damhof het podium over met een reeks observaties die de bestuurlijke realiteit blootlegden. Hij stelde dat het streven naar een perfecte balans tussen privacy en bescherming illusoir is. Soms, zo zei hij, kan een beperkte inbreuk op privacy noodzakelijk zijn om mensgericht en effectief te kunnen handelen, vooral wanneer kwetsbare groepen in het geding zijn. Dat vraagt van bestuurders volgens hem om een open debat, geen stilzwijgend volgen van regels die in de praktijk kunnen botsen met het publieke belang. Juist dat gesprek wordt volgens hem te weinig gevoerd, terwijl de digitale werkelijkheid snel complexer wordt.
Vensters op levens
De avond maakte duidelijk dat de vragen rond data, AI en privacy niet alleen technisch of juridisch zijn, maar vooral moreel en bestuurlijk. Het gesprek heeft directe invloed op de manier waarop organisaties beleidskeuzes maken en maatschappelijke risico’s wegen. De gedachte dat data vensters op levens zijn, en niet slechts abstracte grootheden, kwam meerdere keren terug.
Complexe dilemma’s
De bijeenkomst liet zien dat Friese bestuurders bereid zijn om deze complexe dilemma’s onder ogen te zien. Datagedreven werken vraagt niet alleen om technologie of regelgeving, maar om morele helderheid en bestuurlijke moed. De avond vormde zo een volgende stap in het bouwen aan een digitale terp waarmee Fryslân grip houdt op data, technologie en de publieke waarden die hiermee samenhangen.
Menselijke dimensie
Ronald Damhof gaf voorafgaand aan de keynote een beschouwing over de manier waarop organisaties naar data kijken. Hij betoogde dat data pas betekenis krijgen wanneer ze worden gezien als een weerspiegeling van levens en omstandigheden. Door datastromen inzichtelijk te maken alsof het financiële stromen betreft, ontstaat bestuurlijke helderheid: wie gebruikt welke gegevens, waar worden ze bewaard en welke verantwoordelijkheid hoort daarbij. Deze manier van kijken bracht de menselijke dimensie van datagebruik scherp in beeld.
Mensgericht en effectief
Daarna nam Ronald Damhof het podium over met een reeks observaties die de bestuurlijke realiteit blootlegden. Hij stelde dat het streven naar een perfecte balans tussen privacy en bescherming illusoir is. Soms, zo zei hij, kan een beperkte inbreuk op privacy noodzakelijk zijn om mensgericht en effectief te kunnen handelen, vooral wanneer kwetsbare groepen in het geding zijn. Dat vraagt van bestuurders volgens hem om een open debat, geen stilzwijgend volgen van regels die in de praktijk kunnen botsen met het publieke belang. Juist dat gesprek wordt volgens hem te weinig gevoerd, terwijl de digitale werkelijkheid snel complexer wordt.
Vensters op levens
De avond maakte duidelijk dat de vragen rond data, AI en privacy niet alleen technisch of juridisch zijn, maar vooral moreel en bestuurlijk. Het gesprek heeft directe invloed op de manier waarop organisaties beleidskeuzes maken en maatschappelijke risico’s wegen. De gedachte dat data vensters op levens zijn, en niet slechts abstracte grootheden, kwam meerdere keren terug.
Complexe dilemma’s
De bijeenkomst liet zien dat Friese bestuurders bereid zijn om deze complexe dilemma’s onder ogen te zien. Datagedreven werken vraagt niet alleen om technologie of regelgeving, maar om morele helderheid en bestuurlijke moed. De avond vormde zo een volgende stap in het bouwen aan een digitale terp waarmee Fryslân grip houdt op data, technologie en de publieke waarden die hiermee samenhangen.