Andrej Zwitter over Friese datastrategie:

‘Interdisciplinair denken wordt essentieel’

Andrej Zwitter is decaan van de Faculteit Campus Fryslân. Hij is er ook Professor of Governance and Innovation en in dat kader zijn data voor hem gesneden koek. Voor hem betekent datagedreven werken niet alleen dat overheden een cultuurverandering moeten ondergaan, maar ook dat de burger daar deel van moet uitmaken. 

“Het is een grote stap om van data tot informatie te komen. Het is een nog grotere stap van informatie naar kennis, en dan is er nóg een grote stap van kennis naar bruikbare, toepasbare kennis. Door datagedreven te werken kun je slim, voorspellend besturen en toekomstgericht denken in plaats van alleen te werken op basis van data over het verleden. Neem het hoger onderwijs. De ministeries kijken naar de arbeidsmarktgegevens over de afgelopen vijf jaar om te voorspellen of een nieuw onderwijsprogramma kans heeft om te slagen en of de studenten die ermee worden opgeleid een goede kans op een baan hebben. Maar wat ze met die data niet doen is mensen opleiden voor de toekomst.” 

“Een voorbeeld: iedereen heeft het nu over de klimaatverandering, Nederland doet er veel aan om daarin een leidende rol te spelen, maar kijk naar de arbeidsmarktdata van de afgelopen vijf jaar en je ziet dat er op dat gebied nog geen banen te vinden zijn. Dat aspect staat nog niet op de radar van de opleidingsgerelateerde overheidsinstellingen – die vormen hun beleid immers op basis van het verleden. En dat is wat datagedreven werken kan veranderen, doordat je kunt zeggen: we voorspellen een verandering van het klimaat, dat betekent dat we mensen moeten opleiden om daarmee aan de slag te kunnen, die kennis hebben van duurzaamheid, klimaatbestendig of circulair werken. Zo’n aanpak vraagt om een andere manier van denken binnen organisaties. Het vraagt vooral om interdisciplinair denken – dat is essentieel. Kijk in dit geval dus niet alleen naar arbeidsmarktdata, maar ook naar data over de factoren die direct of indirect invloed gaan hebben op die arbeidsmarkt.”  

“Als je het hebt over ruwe data, dan is er in feite geen concept van eigendom voor. Dat is een probleem, want de rechten en plichten van de bron van die data (bijvoorbeeld een persoon) en het bedrijf aan wie deze zijn data geeft wordt nu geregeld door de algemene voorwaarden van die laatste partij. En die gaat soms heel ver; Instagram bijvoorbeeld mag heel veel doen met jouw data. Voor de overheid liggen de zaken natuurlijk anders, al was het maar vanwege de AVG. Maar hoe moet de overheid omgaan met haar data als ze weet dat de burgers vaak zijn uitgeleverd aan de voorwaarden van de grote techbedrijven omdat de diensten die zij bieden zo goed als onmisbaar zijn? Hoe moeilijk is het bijvoorbeeld om géén Whatsapp te gebruiken. Of om een gratis gmail-account te hebben.”  

“Ik denk dat de overheid de taak heeft om bewustzijn te creëren bij de mensen over hoe er met hun data wordt omgegaan en wat de positieve en negatieve consequenties daarvan zijn. Dat doe je door transparant te zijn en te garanderen dat die data in veilige handen zijn. En door ervoor te zorgen dat elke burger bepaalde rechten heeft over de data die hij zelf produceert. Dat noemen we digitale soevereiniteit: dat je de baas bent over je eigen data. Op dat gebied gaat de komende jaren veel gebeuren. Maar we kunnen al zo veel met niet-persoonsgebonden data. Je kunt de burger helpen met informatie waarin je gezondheidsrisico’s kunt voorspellen op basis van gedrag bijvoorbeeld – of iemand sport of niet, hoe hij of zij er financieel voor staat, enzovoort. En dat kan, zonder dat je de individuele data van iemand in gevaar hoeft te brengen. Het is heel belangrijk om dat duidelijk te maken, om de burger te betrekken bij het herkennen van het belang van data in zijn leven. En om te laten zien dat daar ook positieve kanten aan zitten.”  

TEKST: DIEDERIK PLUG. FOTO: MARIEKE BALK. GEPUBLICEERD: 26 oktober 2020.

DataFryslân brengt partijen samen die elkaar versterken bij het realiseren van Friese maatschappelijke opgaven in een door data en nieuwe technologie gedreven toekomst. Een van de speerpunten is het streven naar een gezamenlijke strategie die richting geeft aan de ingrijpende invloed die datagedreven werken krijgt op de toekomst van bestuurlijk Fryslân. In deze serie vertellen bestuurders en betrokkenen over hun visie op die toekomst.

‘Het is tijd om de luiken open te gooien’

 

MARGA WAANDERS

Burgemeester

Waadhoeke

 30 november 2020

‘Data zijn een kompas waar we niet blind op moeten varen’

KLAAS AGRICOLA

Burgemeester

Dantumadiel

 7 december 2020

'Zonder data ontstaat willekeur'

 

SASKIA VAN DEN BROEK

Gemeentesecretaris

Harlingen

 18 januari 2021

Binnenkort

 

 

ARNO BROK

Commissaris

van de Koning

 1 maart 2020

’De vraagstukken van nu vragen om het delen van onze data’

 

LUZETTE KROON

Dijkgraaf

Wetterskip Fryslân

‘We hebben niet door hoe bijzonder we bezig zijn’

 

SOON HEE SANTEMA

Directeur

NHL STENDEN

'Ik wil nog dichter bij de data komen'

 

 

INGRID V/D VEGTE

Directeur/bestuurder

FSP

 

 

INGRID VAN DE VEGTE

Directeur/bestuurder

FSP

 2 november 2020

 

INGRID VAN DE VEGTE

Directeur/bestuurder

FSP

 9 november 2020

'Weleens jaloers op Google en Facebook’

 

 

ERIK FABER

Wethouder

Súdwest-Fryslân

 

ERIK FABER

Wethouder

Súdwest-Fryslân

 2 november 2020

‘Interdisciplinair denken wordt essentieel’

 

ANDREJ ZWITTER

Decaan

Campus Fryslân

'Alleen ga je sneller, samen kom je verder'

 

 

TINEKE SCHOKKER

Burgemeester

gemeente Vlieland

'Het mag wel wat sneller'

 

 

REGINA BOUIUS

Algemeen directeur

Provincie Fryslân

‘We hebben goud in handen'

 

 

EELKE DE JONG

Gemeentesecretaris gemeente Leeuwarden

‘Ik hou niet van overtuigen. Ga het gewoon doen’

 

JELMER MULDER

Gemeentesecretaris Smallingerland

'Werken met data is geen rocket science'

 

 

HENK VERBUNT

Gemeentesecretaris Noardeast-Fryslân

'Je moet intelligente dingen doen met je data'

 

WILLEM MUTTER

Gemeentesecretaris Ooststellingwerf

‘We moeten elkaar scherp houden’

 

 

GERHARD DEKKER

Hoofd Regionale Datacentra (CBS)

‘Durf te pionieren’

 

 

 

JEROEN GEBBEN

Burgemeester van Tytsjerksteradiel

‘We realiseren ons te weinig hoe machtig data zijn’

 

ELSE MARIA VD MEULEN

Directeur van DataDiensten Fryslân

‘We moeten leren onszelf te helpen’

 

 

ROB JONKMAN

Wethouder gemeente Opsterland

'Data verzamelen is niet onze corebusiness'

 

REMCO VAN MAURIK

Gemeentesecretaris gemeente Westellingwerf

'Laat de creatievelingen los!'

 

 

DITTA CAZEMIER

Gemeentesecretaris van gemeente De Fryske Marren

'Voor mij hoef je zeker niet bang te zijn!'

 

 

JANNEKE ARNTZEN

Data Scientist bij DataFryslân

‘Toerisme is van groot belang. We weten er wel te weinig van af'

 

DR. JASPER HELSINGA

Programmaleider Toerisme bij DataFryslân

'Delen van inzichten. Voor meer overzicht'

 

 

DR. MIRANDA VISSER

Programmaleider Sociaal bij DataFryslân

‘Data Scientist: The sexiest job of the 21st century’

 

JETTY KOMRIJ

Data Scientist bij DataFryslân
Share This