Armoede of schaarste kent verschillende verschijningsvormen en is - afhankelijk van normen - specifiek te meten voor individuele inwoners of een regio. Voor de achttien gemeenten van Fryslân bouwt DataFryslân aan verschillende inzichten op het gebied van inkomen, vervoer en energie. Tezamen vormen deze inzichten de Earmoedatlas Fryslân.

Energie

Energiearmoede speelt huishoudens in Nederland en Europa parten. Ook in Fryslân ervaren steeds meer huishoudens energiearmoede. Vanwege toenemende energielasten en een te laag inkomen om te investeren in goede woningisolatie is energiearmoede een groeiend probleem. De huidige stand van onderzoek laat op basis van CBS-gegevens op wijkniveau zien waar energiearmoede speelt. Maar om gerichte, effectieve maatregelen te kunnen nemen, is meer detail nodig.

DataFryslân heeft een model ontwikkeld om de energiearmoede in Friesland te kunnen voorspellen aan de hand van kenmerken van de woning en het huishouden. Gebaseerd op microdata van het CBS ondersteunen de resultaten organisaties in Fryslân. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de meest recente definities van energiearmoede: Laag Inkomen en Hoge Energierekening (LIHK) of de Laag inkomen, Lage Energetische Kwaliteit (LILEK). Met Laag Energetische Kwaliteit wordt bedoeld de mate waarin de betreffende woning adequaat is geïsoleerd. Huishoudens met een laag inkomen die minder stoken dan gewoonlijk – omdat het kortgezegd te duur is om de thermostaat op 20 graden te hebben – wordt volgens de LILEK definitie nu wel geclassificeerd als energiearm.

Inkomen

Gemeenten verstrekken verschillende vormen van ondersteuning waarmee burgers worden geholpen die onder de zogeheten ‘lage-inkomensgrens’ van het CBS leven. De lage-inkomensgrens wordt veelal het sociaal minimum genoemd. Het is echter lastig te meten welke ondersteuning vanuit de gemeente in welke mate werkt. Daarnaast verschilt de armoede-aanpak in hoge mate per gemeente. Essentieel voor armoedebestrijding in Provinsje Fryslân is dan ook dat er meer inzicht komt in de effectiviteit van de inzet van de verschillende beleidsmiddelen. Samen met de vier Friese gemeenten (Leeuwarden, Smallingerland, Waadhoeke en Súdwest-Fryslân) heeft DataFryslân een provinciale armoede-atlas gerealiseerd die jaarlijks op basis van de meest actuele data inzicht geeft in de populatie van mensen die onder de lage inkomensgrens leven in Fryslân, hoe het voorzieningen gebruik is binnen gemeenten en waar er bijvoorbeeld sprake is van armoede.